De Human Shift Quote #013

“Niet alles wat je in beweging houdt, brengt je dichter bij waar je werkelijk wilt zijn.” 

Wat houdt jou eigenlijk in beweging?

We bewonderen mensen die ergens voor gaan. Mensen die vroeg beginnen, verantwoordelijkheid nemen, kansen zien en niet snel opgeven. In organisaties noemen we hen betrokken, ambitieus of ondernemend. In ons persoonlijke leven spreken we misschien over passie of gedrevenheid. Er zit iets aantrekkelijks in iemand die zichtbaar vooruit wil.

En vaak is die beweging ook werkelijk verbonden met iets wat belangrijk voor ons is. We bouwen een onderneming omdat we iets willen creëren. We nemen verantwoordelijkheid omdat mensen of een opdracht ons aan het hart gaat. We trainen jarenlang omdat we ergens beter in willen worden. We zorgen voor anderen omdat verbondenheid betekenis geeft aan ons leven.

Maar beweging vertelt niet vanzelf waar zij vandaan komt.

Iemand kan met evenveel energie werken omdat hij iets wil creëren als omdat stilvallen onrustig voelt. We kunnen verantwoordelijkheid nemen omdat een opdracht ons werkelijk raakt, maar ook omdat het bijna onmogelijk voelt om anderen teleur te stellen. We kunnen steeds een volgende stap zetten vanuit nieuwsgierigheid, terwijl diezelfde beweging op een ander moment vooral wordt gedragen door de behoefte om te bewijzen dat we ertoe doen.

Van buitenaf kan dat er vrijwel hetzelfde uitzien.

Wanneer succes weinig vertelt

Dat maakt gedrevenheid ingewikkelder dan we meestal denken. We zijn gewend haar af te lezen aan wat iemand doet. Aan inzet, resultaat, tempo en doorzettingsvermogen. Wie veel voor elkaar krijgt, lijkt blijkbaar iets gevonden te hebben waarvoor hij wil gaan.

Toch zegt succes verrassend weinig over de vraag of de beweging die eraan voorafgaat nog werkelijk richting geeft.

Een ondernemer kan een prachtig bedrijf hebben opgebouwd en merken dat hij al jaren nauwelijks meer weet hoe het voelt om niet met zijn onderneming bezig te zijn. Een bestuurder kan steeds grotere verantwoordelijkheden krijgen en oprecht trots zijn op wat zij heeft bereikt, terwijl bijna iedere nieuwe stap ook noodzakelijk begint te voelen. Iemand kan binnen een gezin degene zijn op wie iedereen kan rekenen en tegelijkertijd niet meer weten wanneer zorgen voor anderen veranderde in nooit meer mogen uitvallen.

Niets daarvan maakt die inzet onecht. Ook hoeft er geen verborgen probleem achter ieder succes te worden gezocht. Mensen kunnen hard werken, ambitieus zijn en veel verantwoordelijkheid dragen omdat zij daar werkelijk plezier, betekenis en voldoening in vinden.

Interessant wordt het wanneer we merken dat de beweging niet meer vrij voelt.

Wanneer rust schuldgevoel oproept. Wanneer nee zeggen veel moeilijker blijkt dan ja zeggen. Wanneer een volgende prestatie nauwelijks is bereikt voordat de volgende alweer nodig voelt. Of wanneer we onszelf betrappen op een merkwaardige gedachte: ik weet eigenlijk niet wat er gebeurt als ik hiermee ophoud.

Dan verandert de vraag.

Niet: hoe gemotiveerd ben ik?

Maar: wat houdt mij eigenlijk in beweging?

Het verschil merk je soms pas wanneer je probeert te stoppen

Misschien ontdekken we daarom niet altijd wat ons drijft terwijl we vooruitgaan. Zolang alles beweegt, kunnen heel verschillende drijfveren dezelfde kant op wijzen. Ambitie, plezier, loyaliteit, nieuwsgierigheid, verantwoordelijkheid, erkenning, angst en gewoonte kunnen allemaal bijdragen aan hetzelfde zichtbare gedrag.

Het onderscheid wordt soms pas voelbaar wanneer we iets níét doen.

Een avond de laptop dichtlaten. Een probleem niet onmiddellijk oplossen. Een ander laten worstelen zonder meteen bij te springen. Een kans voorbij laten gaan. Een dag niet productief zijn. Een verantwoordelijkheid terugleggen waar zij eigenlijk hoort.

Dan kan iets zichtbaar worden wat tijdens het bewegen verborgen bleef.

Misschien ontstaat er rust.

Maar misschien verschijnt er juist onrust. De gedachte dat je tekortschiet. Dat iemand teleurgesteld raakt. Dat je grip verliest. Dat je minder belangrijk wordt. Of eenvoudigweg een ongemakkelijk gevoel waarvoor je niet direct woorden hebt.

Juist dat moment is interessant. Niet omdat die onrust bewijst dat je al die tijd vanuit de verkeerde motivatie hebt geleefd. Menselijke drijfveren zijn zelden zo eenvoudig. Liefde voor wat we doen en angst om niet genoeg te zijn kunnen naast elkaar bestaan. Betrokkenheid en behoefte aan controle kunnen door elkaar lopen. Iets kan ooit werkelijk bij ons hebben gepast en later een beweging zijn geworden waarvan we nauwelijks nog merken dat we die voortzetten.

Misschien hoeven we daarom niet onmiddellijk te bepalen welk deel van ons vuur echt is.

We kunnen eerst iets anders doen.

Nauwkeuriger kijken.

Misschien is richting iets anders dan harder branden

Tijdens de Limburg Happening 2026! Van het LWV hoorden we vorige week veel over Innerlijk Vuur. Over dat wat mensen drijft om te ondernemen, verantwoordelijkheid te nemen en in beweging te komen. Het is een mooi beeld, juist omdat vuur warmte, energie en levendigheid in zich draagt.

Maar terwijl we luisterden, bleef bij ons een andere vraag hangen.

Is het feit dat er vuur brandt voldoende om te weten welke kant we op moeten?

Misschien niet.

Want een mens kan ongelooflijk gedreven zijn en toch op een dag ontdekken dat hij vooral heel goed is geworden in doorgaan. Dat hij jarenlang iets heeft gebouwd wat betekenisvol was, maar nauwelijks heeft opgemerkt dat zijn eigen verhouding ertoe onderweg veranderde. Of dat iets wat ooit uit verlangen begon, langzaam noodzakelijk is gaan voelen.

Dan hoeft het vuur niet uit.

Misschien hoeven we alleen niet automatisch meer te volgen waar het ons naartoe duwt.

Soms begint richting namelijk niet met méér energie, een groter doel of een volgende stap. Soms begint zij op het moment dat we lang genoeg stil durven staan om een ongemakkelijk onderscheid toe te laten:

Ben ik nog onderweg naar iets wat mij roept — of ben ik vooral heel goed geworden in niet stoppen?

***