Kleine Beweging Van De Week #015

De ruimte vóór het antwoord

Er zijn momenten waarop oplossen precies is wat nodig is. Een besluit kan niet wachten, iemand heeft hulp nodig of een situatie vraagt om direct handelen. Maar veel van de problemen waarmee we in ons werk en leven te maken krijgen, hebben die urgentie niet. Toch reageren we er vaak op alsof het antwoord zo snel mogelijk gevonden moet worden.

Dat gebeurt gemakkelijk. Een collega vertelt dat het niet meer gaat en terwijl hij nog praat, beginnen we al mogelijkheden af te wegen. Minder uren werken? Taken overdragen? Met de leidinggevende spreken? Een paar dagen vrij nemen? We doen het meestal vanuit betrokkenheid. Iemand brengt een probleem en wij willen helpen.

Deze week kun je proberen om precies daar iets kleins te veranderen.

Kies één gesprek waarin je merkt dat je naar een oplossing begint te zoeken en stel die oplossing bewust even uit. Niet omdat oplossingen onbelangrijk zijn, maar omdat het moment ervóór informatie kan bevatten die verdwijnt zodra we weten wat er moet gebeuren. Vraag bijvoorbeeld: “Wat maakt dat wat hier gebeurt op dit moment eigenlijk logisch is geworden?”

Die vraag klinkt eenvoudig, maar vraagt een andere manier van luisteren. Wanneer iemand zegt dat het werk te veel is geworden, hoef je niet onmiddellijk te onderzoeken welke taak eraf kan. Misschien kun je eerst nieuwsgierig worden naar hoe die hoeveelheid werk is ontstaan. Wanneer werd veel eigenlijk té veel? Wat maakte dat iemand bleef doorgaan? Welke verwachtingen speelden mee? Wat gebeurde er toen de eerste signalen verschenen? En hoe reageerden anderen daarop?

Daarbij is het belangrijk dat de vraag geen verkapte zoektocht naar schuld wordt. Hoe is dit logisch geworden? betekent niet: wat heb jij gedaan waardoor je hier terecht bent gekomen? Het is juist een uitnodiging om breder te kijken. Naar de persoon, maar ook naar relaties, omstandigheden, verwachtingen en de manieren waarop mensen op elkaar zijn gaan reageren. Soms wordt dan zichtbaar dat niemand bewust heeft gekozen voor de situatie die is ontstaan.

Misschien ontdek je dat je oorspronkelijke oplossing nog steeds passend is. De taak moet inderdaad worden overgedragen, het gesprek moet worden gevoerd of er is daadwerkelijk rust nodig. Dan heeft het uitstellen van de oplossing niets vertraagd. Je begrijpt alleen beter waarop je probeert in te grijpen.

Maar er kan ook iets anders gebeuren. Misschien blijkt dat het zichtbare probleem slechts het punt was waarop een veel langer proces merkbaar werd. Dan verandert niet alleen het antwoord, maar ook de vraag waarop je antwoord probeert te geven.

Dat is de beweging van deze week. Geen groot programma, geen nieuwe methode en geen ingewikkeld model. Alleen wat meer ruimte tussen het moment waarop een probleem verschijnt en het moment waarop we besluiten wat eraan moet gebeuren.

Soms hebben we die ruimte nodig om te ontdekken dat het antwoord dat voor de hand lag, hoorde bij een vraag die we nog niet goed genoeg hadden onderzocht.

***